Rada gminy ma obowiązek podjęcia uchwały

Niezrozumiałym zjawiskiem jest pojawianie się interpretacji postanowień art. 1 ust. 1 ustawy o funduszu sołeckim wskazujących, iż jedynym skutkiem niepodjęcia przez radę gminy żadnej uchwały w sprawie wyrażenia/niewyrażenia zgody na wyodrębnienie funduszu sołeckiego na rok następny jest okoliczność, że fundusz ten nie powstanie.

Stanowisko to nie ma umocowania w żadnych regułach wykładni. Postanowienia art. 1 ust. 1 ustawy są w tym zakresie jednoznaczne nawet dla osoby nieposiadającej wykształcenia prawniczego – Rada gminy rozstrzyga o wyodrębnieniu w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki, zwany dalej „funduszem”, do dnia 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy, podejmując uchwałę, w której wyraża zgodę albo nie wyraża zgody na wyodrębnienie funduszu w roku budżetowym.

Obowiązująca treść art. 1 ust. 1 ustawy o funduszu sołeckim nie jest dziełem przypadku, lecz wynikiem przemyślanej decyzji ustawodawcy. U jej podstaw leżało nadanie funduszowi sołeckiemu funkcji rzeczywiście odmiennej od dotychczasowych przepisów ustawy o samorządzie gminnym. W związku z tym, że pierwotne propozycje obowiązkowego tworzenia funduszu sołeckiego na podstawie ustawy wykazywały uzasadnione wątpliwości co do zgodności z Konstytucją (chodziło o zasadę samodzielności jednostki samorządu terytorialnego), stworzono inny mechanizm, który ma służyć osiągnięciu celów stawianych przed funduszem sołeckim – obowiązek corocznego zajęcia stanowiska w tej sprawie przez radę gminy. Aby przekonać się, że taki cel przyświecał ustawodawcy, wystarczy sięgnąć do dokumentów dotyczących prac nad ustawą. Z wypowiedzi Przewodniczącego Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej Bogusława Dutki na wspólnym posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej w dniu 22 stycznia 2009 r. (dostępna na www.sejm.gov.pl) wynika, iż w art. 1 [ustawy o funduszu sołeckim – przyp. R.T.] zmieniliśmy ust. 1 i w konsekwencji ust. 2, zapisując intencję członków podkomisji, aby rada gminy miała obowiązek podjęcia tematu funduszu sołeckiego. Nie zmuszamy rady do pozytywnej decyzji – takiej możliwości nie ma. Natomiast rada musi na swoim posiedzeniu rozpatrzyć ten problem.

Jak widać, interpretacja przewidująca możliwość niepodjęcia przez radę żadnej uchwały w sprawie funduszu sołeckiego jest nieuzasadniona. Wskazywanie, że w takim przypadku „nic się nie dzieje”, nie da się wyciągnąć konsekwencji wobec rady, a efekt tego zaniechania jest taki sam jak w sytuacji podjęcia uchwały o braku zgody na wyodrębnienie funduszu świadczy o braku rozumienia specyfiki tej ustawy. Coroczne podjęcie na sesji sprawy funduszu sołeckiego ma bowiem zgodnie z intencją ustawodawcy sprawić, że instytucja ta „nie pójdzie w zapomnienie”, a rada gminy będzie musiała uzasadnić swoją decyzję w sprawie odmowy utworzenia funduszu. Wskazywanie na możliwość niepodejmowania żadnej uchwały świadczy także – niestety – o niezrozumieniu podstaw funkcjonowania państwa prawnego. Zgodnie z zasadą legalizmu, wyrażoną w art. 7 Konstytucji, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Obowiązek wykonania przez organ publiczny czynności nakazanej ustawą nie podlega ocenie pod kątem skutku, jaki wywoła zaniechanie jego wykonania, czy grożącej za to organowi sankcji. Z resztą kwestia sankcji wobec rady gminy w związku z naruszaniem przepisów ustaw nie jest zupełnie abstrakcyjna, ponieważ na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w razie powtarzającego się naruszenia przez radę gminy Konstytucji lub ustaw, Sejm, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, może w drodze uchwały rozwiązać radę gminy.

Autor/ka: Rafał Trykozko

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *