Sołtys nie chce złożyć wniosku

Co zrobić gdy zgromadzenie wiejskie przegłosowało uchwałę, a sołtys nie chce wniosku podpisać i złożyć w gminie? Czy zebranie wiejskie może to zrobić samo?

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) wymienia w art. 36 ust. 1 dwa organy sołectwa: zebranie wiejskiej jako organ uchwałodawczy i sołtysa jako organ wykonawczy. Charakter poszczególnych organów determinuje ich kompetencje, wynikające z przepisów ustaw oraz regulacji statutowych. Z treści przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o funduszu sołeckim (Dz. U. Nr 52, poz. 420, z późn. zm.) wynika, że wniosek sołectwa, dotyczący przedsięwzięć realizowanych w ramach funduszu sołeckiego, uchwala zebranie wiejskie. Tak więc decyzja o tym, na jakie przedsięwzięcia przeznaczyć środki funduszu sołeckiego, należy do zebrania wiejskiego.

Stosownie do treści przepisu art. 4 ust. 4 Ustawy o funduszu sołeckim sołtys przekazuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek celem uwzględnienia go w projekcie budżetu gminy, przy czym musi to uczynić do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy wniosek. Przekazanie uchwalonego przez zebranie wiejskie wniosku jest zatem obowiązkiem sołtysa i powinien on go wypełnić. Sytuacja, o której mowa w pytaniu, a więc odmowa przekazania wniosku, jest niedopuszczalna i oznacza, że sołtys narusza prawo. W szeregu statutów przewidziane są odpowiednie konsekwencje związane z niewykonywaniem obowiązków przez sołtysa bądź nienależytym ich wykonywaniem.

Jakkolwiek przepis art. 4 ust. 4 Ustawy o funduszu sołeckim mówi o przekazaniu wniosku przez sołtysa, to z treści przepisu art. 4 ust. 1 tej Ustawy wynika, że warunkiem przyznania w danym roku budżetowym środków z funduszu sołeckiego jest złożenie do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przez sołectwo wniosku. W ust. 2 art. 4 także mowa jest o wniosku danego sołectwa. Ustawa posługuje się zatem dwoma różnymi pojęciami – „złożenie wniosku” (przez sołectwo) i „przekazanie wniosku” (przez sołtysa). Nakazuje to uznać, że na tym etapie procedowania najważniejsze jest uchwalenie stosownego wniosku przez zebranie wiejskie, jako organ uchwałodawczy, w odpowiednim trybie. Kompetencje sołtysa należy, w kontekście tych przepisów potraktować jako czysto techniczne, sprowadzające się do fizycznego przekazania uchwalonego przez zebranie wiejskie wniosku, a nie związane z zastrzeżonymi dla niego kompetencjami wykonawczymi. Skoro tak, to możliwe jest wykonanie tej technicznej czynności przez inną osobę w sytuacji, gdy sołtys, wbrew prawu, odmawia jej wykonania. Przyjąć można, że w takiej sytuacji wniosek mógłby przekazać np. przewodniczący zebrania wiejskiego, na którym uchwalono wniosek (naturalnie jeśli zebraniu nie przewodniczył sołtys), bądź też inna osoba lub grupa osób – uczestnicy zebrania wiejskiego. Nie wydaje się przy tym konieczne, by wniosek wymagał podpisu sołtysa, jeśli z dokumentów, a w szczególności z protokołu z zebrania wiejskiego, wynika, iż został on uchwalony przez to zebranie we właściwym trybie.

Mirosław Paczocha, radca prawny, członek Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie