W 2015 roku wnioski o zwrot części wydatków poniesionych przez gminę z funduszu sołeckiego wójtowie będą  mogli składać do wojewodów wyłącznie elektronicznie. Po sprawdzeniu wniosku wójta (burmistrza, prezydenta) i stwierdzeniu nieprawidłowości, wojewoda będzie wzywał do usunięcia braków lub błędów w terminie 7 dni.

1 stycznia 2015 roku wchodzi w życie §4 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie wzorów informacji przekazywanych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i wojewodę, trybu zwrotu części wydatków gmin wykonanych w ramach funduszu sołeckiego oraz wzoru wniosku o ten zwrot.

Pełen tekst rozporządzenia dostępny jest w Dzienniku Ustaw z 2014 r. poz. 916 w załączniku, po kliknięciu poniższego obrazka oraz TUTAJ.

Treść § 4. ww. rozporządzenia znajduje się niżej.

§ 4. 1. Zwrot części wydatków następuje na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przesłany w postaci elektronicznej.

2. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) przesyła wniosek właściwemu wojewodzie w terminie do dnia 31 maja roku następującego po roku, w którym dokonano wydatków.

3. We wniosku wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykazuje wykonane wydatki według stanu na dzień 31 grudnia roku, za który jest przesyłany wniosek.

4. Właściwy wojewoda sprawdza prawidłowość wniosku pod względem rachunkowym oraz formalnym.

5. W przypadku stwierdzenia we wniosku braków lub błędów właściwy wojewoda wzywa wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie jest przesyłane w postaci papierowej lub elektronicznej. W przypadku nieusunięcia braków lub błędów w tym terminie wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia.

6. Zwrot wydatków następuje na rachunek budżetu gminy w terminie do dnia 31 sierpnia roku następującego po roku, w którym dokonano wydatków.

7. Wzór wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 4, jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

POBIERZ PLIK: Dziennik Ustaw 2014 poz. 916

20 marca 2014 r. wchodzi w życie nowa Ustawa o funduszu sołeckim

Tekst Ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim opublikowany został 12 marca 2014 r. w Dzienniku Ustaw. Ustawa wchodzi w życie w terminie 7 dni od jej opublikowania, czyli 20 marca 2014 roku.

Wszystkie uchwały rad gmin o wyodrębnieniu bądź niewyodrębnieniu funduszu sołeckiego podjęte od dnia 20 marca 2014 r. muszą powoływać się na Ustawę z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim!

Jeszcze w marcu 2014 r. opublikujemy komentarz do nowej Ustawy.

Tekst Ustawy dostępny jest po kliknięciu poniższych obrazków oraz w:

Dzienniku Ustaw (TUTAJ),

Internetowym Systemie Aktów Prawnych (TUTAJ).

POBIERZ PLIK: Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Wojewodowie wyciągają wnioski

Wojewodowie prowadzą czynności kontrolne w zakresie wykorzystania dotacji celowej, przeznaczonej na zwrot części wydatków poniesionych w ramach funduszu sołeckiego. Nasz raport dotyczy stanu na lata 2012-2013. W powyższym okresie w województwach dolnośląskim, łódzkim, małopolskim oraz pomorskim pracownicy urzędów wojewódzkich przeprowadzili kontrole dotyczące funduszu sołeckiego. W pozostałych województwach wojewodowie weryfikując wnioski o zwrot części wydatków z funduszy sołeckich, korzystali z materiałów przekazanych przez regionalne izby obrachunkowe (RIO). Jedynie w województwie warmińsko-mazurskim urząd nie prowadził kontroli, jak również nie wpłynęły do urzędu wojewódzkiego informacje o nieprawidłowościach dotyczących realizacji funduszu sołeckiego z RIO.

Proponujemy zapoznać się z przykładowymi wystąpieniami pokontrolnymi:

1.  Gmina Dzierżoniów (dolnośląskie; kontrola Urzędu Wojewódzkiego). Dokumentacja dostępna jest TUTAJ.

2. Gminy Zawady oraz Krypno (podlaskie; kontrola Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku z wnioskami przekazanymi wojewodzie). Dokumentacja dla gm. Zawady dostępna jest TUTAJ i TUTAJ oraz dla gm. Krypno TUTAJ.

Działania wojewodów na rzecz lepszej rozliczalności funduszu sołeckiego

Jak zauważył prezes RIO w Bydgoszczy w piśmie skierowanym w lutym 2012 r. do wojewody kujawsko-pomorskiej (znak RIO-KF-4316-1/2012) niektóre jednostki samorządu dokonywały szczegółowej weryfikacji złożonych wniosków sołeckich dopiero na etapie sporządzania wniosków kierowanych do Pani Wojewody o zwrot z budżetu państwa części poniesionych wydatków o wartość zadań przewidzianych do realizacji przez sołectwa, których wnioski nie spełniały merytorycznych i formalnych wymogów ustawy.

Wojewoda śląski pismem z 30 kwietnia 2013r r. (znak RRIII.1331.2.2013) poinformował, iż nie prowadzi w jednostkach samorządu terytorialnego kontroli dotyczących funduszu sołeckiego, a jedynie dokonuje weryfikacji wniosków o zwrot części wydatków w ramach funduszu sołeckiego pod względem formalnym i rachunkowym. W związku ze stwierdzanymi nieprawidłowościami występującymi w powyższych wnioskach, służby wojewody wprowadziły obowiązek dostarczania wraz z wnioskiem dodatkowych dokumentów takich jak: druk RB-27S i druk RB-28S oraz przedstawiania wysokości wydatków przypadających na poszczególne sołectwa (w celu stwierdzenia czy wydatki nie przekroczyły dopuszczalnej dziesięciokrotności kwoty bazowej Kb). Działania te pozwalają na wyeliminowanie ewentualnych błędów formalno-rachunkowych na etapie składania wniosków o zwrot części wydatków w ramach funduszu sołeckiego przez gminy z terenu województwa śląskiego.

Jak zauważył wojewoda wielkopolski kontrole w zakresie funduszu sołeckiego zostaną wciągnięte do planu kontroli na 2014 rok (pismo z 6 maja 2013 r., znak IR-VIII.1331.1.2013.7), zaś prezes RIO poinformował wojewodę wielkopolskiego o nieprawidłowościach ujawnionych w kontrolach prowadzonych przez RIO w gminach Kamieniec i Lądek w zakresie przestrzegania przepisów Ustawy o funduszu sołeckim. Skan korespondencji dostępny jest TUTAJ.

Podobnie wojewoda zachodniopomorski planuje podjęcie dalszych działań w oparciu o dokumenty przekazane przez RIO. Dokumenty związane z kontrolami w województwie zachodniopomorskim dostępne są TUTAJ oraz TUTAJ.

Występują również sytuacje, w których urząd wojewódzki nie prowadził kontroli, ale wskutek działań RIO sama gmina wystąpiła do urzędu wojewódzkiego o korektę wysokości zwrotu. Jak stwierdził wojewoda podkarpacki (pismo z 30 kwietnia 2013 r.) w październiku 2012 r. gmina Boguchwała złożyła korekty wniosków o zwrot z budżetu państwa części wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego za rok 2010 i 2011. Korekty wykonano na skutek przeprowadzonej w ww. gminie kontroli przez Regionalną Izbę Obrachunkową, która wykazała, iż na skutek pominięcia przez gminę regulacji art. 2 ust. 1 ustawy o funduszu sołeckim zawyżono fundusz sołecki na lata 2010 i 2011, co było pochodną nienależnie pobranej dotacji z budżetu państwa. Burmistrz gminy Boguchwała zwrócił nienależnie otrzymaną kwotę dotacji wraz z odsetkami.

Przykłady kontroli

Przedstawiamy zróżnicowane przykłady kontroli z województw małopolskiego, pomorskiego oraz świętokrzyskiego. W roku 2012 małopolski urząd wojewódzki przeprowadził cztery kontrole, których przedmiotem była realizacja dotacji celowych na częściowy zwrot wydatków poniesionych w ramach funduszu sołeckiego. W 2013 roku wojewoda małopolski zaplanował przeprowadzenie 8 kontroli w jednostkach samorządu terytorialnego dotyczące funduszu sołeckiego.

Przykłady z Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego projektów wystąpień pokontrolnych (3, 4), wystąpień pokontrolnych (5, 6) i pisma dotyczącego zwrotu do budżetu państwa dotacji pobranej w nadmiernej wysokości (7) dostępne są po kliknięciu nazwy gminy:

3.    Gmina Nowy Targ
4.    Gmina Wolbrom
5.    Gmina Limanowa
6.    Gmina Podegrodzie
7.    Gmina Zabierzów

Wyniki kontroli prawidłowości ustalenia kwoty dotacji na realizację funduszu sołeckiego w 2011 r. (8-10) przeprowadzone przez Pomorski Urząd Wojewódzki:

8.    Gmina Bobowo (str. 7-11)
9.    Gmina Czarna Dąbrówka (str. 3-5)
10.  Gmina Szemud (str. 6-7)

Pomorski Urząd Wojewódzki poddał również powyższej kontroli gminę Stary Dzierzgoń oraz miasta i gminy: Bytów, Czersk, Kępice, Miastko, Nowy Dwór, Sztum. Wystąpienia pokontrolne są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego TUTAJ.

Jak informuje wojewoda świętokrzyski (pismo z 6 maja 2013 r., znak PNK-III.1331.2.2013) do Wydziału Finansów i Budżetu tut. Urzędu w 2012 r. wpłynęły dwa pisma z Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach dotyczące nieprawidłowości stwierdzonych przy realizacji funduszu sołeckiego. Powyższa korespondencja dotyczyła Miasta i Gminy Jędrzejów oraz Gminy Bliżyn. W przypadku Miasta i Gminy Jędrzejów wydana została decyzja organu I instancji w sprawie przypisania do zwrotu nadebranej części dotacji celowej w kwocie 7.517,51 zł. Nadmienić należy, że w dniu 1 października 2012 r. na rachunek bankowy Wydziału, prowadzony przez NBP O/Kielce wpłynęła w/w kwota wraz z należnymi odsetkami, przekazana przez Urząd Miejski w Jędrzejowie. Z kolei Gmina Bliżyn dokonała w dniu 19 grudnia 2012 r. dobrowolnego zwrotu kwoty 13.740,81 zł, wraz z należnymi odsetkami w wysokości 410,00 zł, stanowiącej nadebraną część dotacji przeznaczonej na zwrot wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego w 2010 i 2011 roku.

Warto zwrócić w tym miejscu uwagę na przypadek gminy Bliżyn. Do realizacji zostały przyjęte wnioski nie zawierające uzasadnienia. Jak zauważyła RIO, wójt zobowiązany był odrzucić takie wnioski, jako niespełniające warunków określonych w art. 4 ust. 3, informując jednocześnie o tym sołtysa. Wójt wniósł zastrzeżenia, stwierdzając że uzasadnienie wniosku o fundusz sołecki może być prezentowane w formie ustnej. Kolegium Izby nie podzieliło tego stanowiska wskazując na przepis art. 4 ust. 5 ustawy o funduszu sołeckim i oddaliło zastrzeżenia wójta do wniosków wystąpienia pokontrolnego. Uzasadnienie stanowi niezbędny element wniosku o fundusz sołecki i każdy wniosek nie zawierający uzasadnienia musi być odrzucony przez organ wykonawczy gminy. Pełna dokumentacja dostępna jest w BIP RIO w Kielcach dla gminy Bliżyn TUTAJ, dla miasta i gminy Jędrzejów TUTAJ.

Wymiana informacji

W jednym z analizowanych przypadków – w województwie zachodniopomorskim informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach zostały przekazane do urzędu wojewódzkiego tak przez RIO jak i przez NIK. Jak poinformował w maju 2013 r. wojewoda zachodniopomorski: przekazane przez RIO, a także NIK materiały wskazujące nieprawidłowości w wydatkowaniu środków z funduszu sołeckiego obecnie poddawane są dogłębnej analizie, której efektem będzie skierowanie do właściwych gmin wezwań do zwrotu dotacji pobranych w nadmiernej wysokości lub wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem (znak FB.1331.2.2013.LM).

Konkluzje z wywiadów

Jednym z problemów poniesionych przez pracowników urzędów wojewódzkich w czasie przeprowadzonych przez nas rozmów telefonicznych w 2012 r. była kwestia niewystarczającej weryfikacji wniosków przez wójtów/burmistrzów na etapie przyjmowania wniosków do realizacji. Problem ten występował w pierwszych latach funkcjonowania Ustawy o funduszu sołeckim. W efekcie w niektórych przypadkach na etapie wykonywania budżetów gmin okazywało się, że wybrane przedsięwzięcia nie mogły zostać ujęte we wnioskach o fundusz sołecki i realizowane były poza funduszem sołeckim. Takie postępowanie nie pozwala określić realizowanej procedury jako funduszu sołeckiego. O zamknięciu trzyletniego cyklu funduszu sołeckiego (podejmowanie decyzji, realizowanie przedsięwzięć, występowanie o zwrotu części wydatków) można mówić dopiero w momencie otrzymania zwrotu części wydatków z budżetu państwa.

Zwracamy uwagę, że weryfikując wykonanie wydaktów poniesionych z funduszy sołeckich, kontrolerzy urzędów wojewódzkich podobnie jak w przypadku kontroli przeprowadzanych przez regionalne izby obrachunkowe, zapoznają się z całością dokumentacji dotyczącej funduszu sołeckiego.