Pytanie:

Czy z funduszu sołeckiego można sfinansować koszty eksploatacji świetlicy wiejskiej (raz w tygodniu: ogrzanie, prąd, woda), która stoi nieczynna, ale byłaby cyklicznie eksploatowana w celu odbywania  mszy?

Odpowiedź:

Jeżeli świetlica jest mieniem gminy, to ponoszenie kosztów związanych  z wykorzystywaniem jej na potrzeby mieszkańców nie wymaga żadnych szczególnych uzasadnień. Zastrzec jednak należy – jak to już było wskazywane przy okazji odpowiedzi na inne pytania – że samo w sobie ponoszenie bieżących kosztów utrzymania świetlic budzi wątpliwości z punktu widzenia problemów z określeniem takich wydatków jako dotyczących „przedsięwzięć” sołeckich. Jednakże niewątpliwie jest to wydatek na zadanie własne gminy.

Nawet jeżeli świetlica będąca mieniem gminy jest „nieczynna”, to zadaniem własnym gminy jest poniesienie bieżących kosztów związanych z istnieniem takiego obiektu. Wystarczające wydaje się wówczas wskazanie we wniosku sołectwa na sfinansowanie kosztów mediów w świetlicy niezbędnych dla jej utrzymania w należytym stanie, umożliwiającym ewentualne wykorzystanie przez mieszkańców sołectwa w celach publicznych. Nie ma potrzeby wskazywania, że poniesienie wydatków może być związane z odbyciem mszy, ponieważ wydatki nie będą się odnosiły do tego zdarzenia.

Pytanie:

Dowiedziałem się od sołtysa że wójt gminy postawił warunek: albo opłacamy wszystkie koszty utrzymania świetlic wiejskich z funduszu sołeckiego, a „w zamian” wójt będzie je remontował z pieniędzy unijnych, albo jeśli nie będziemy ich utrzymywać, wójt zamknie wszystkie świetlice. Czy jest to zgodne z prawem?

Odpowiedź:

Jakiekolwiek przejawy wymuszania przez organy gminy, aby zebrania wiejskie uchwaliły takie czy inne przeznaczenie funduszu sołeckiego jest sprzeczne z celem tej instytucji. Jak bowiem wynika z uzasadnienia projektu ustawy o funduszu sołeckim, ma ona na celu stworzenie mieszkańcom wsi możliwości swobodnego decydowania – w granicach prawa, w szczególności określonych przez art. 1 ust. 3 i art. 4 ust. 3 u.f.s. – o przeznaczeniu przypadających sołectwu środków.

W kwestii „zamknięcia” świetlic przez wójta należy wskazać, że jeżeli są to obiekty gminne wykorzystywane w celu realizacji zadań publicznych (w szczególności kulturalnych czy sportowych) to ewentualne „zamknięcie” mogłoby oznaczać albo zbycie obiektów albo zlikwidowanie świetlic jako podmiotów (filii) funkcjonujących w ramach ośrodka kultury (jeżeli przypisano im takie funkcje). Wymagałoby to jednak stosownych zmian w statucie instytucji kultury, w ramach której funkcjonują świetlice. Do wprowadzenia zmian w statucie właściwa jest rada gminy. Wójt może jedynie przedłożyć projekt uchwały w tej sprawie.