Masz Głos, Masz… wsparcie!

Rozpoczął się nabór do akcji Masz Głos, Masz Wybór. Dołącz do akcji – zmieniaj okolicę, angażuj społeczność, zdobywaj doświadczenie oraz uznanie.

Do akcji zapraszamy organizacje, grupy nieformalne, samorządy sołeckie, uniwersytety trzeciego wieku, szkoły, biblioteki, domy kultury, młodzieżowe rady gminy – wszystkich, którzy chcieliby zmieniać swoje sąsiedztwo, a jednocześnie zacieśniać współpracę mieszkańców w samorządzie.

Przygotowaliśmy sześć tzw. zadań, czyli instrukcji, co zrobić by doprowadzić do korzystnej zmiany we wspólnocie samorządowej – wyjaśnia Joanna Załuska z Fundacji Batorego, dyrektor programu MGMW. Każdy znajdzie coś dla siebie.

Krótki opis zadań znajduje się tutaj.

W tym roku uczestnicy akcji będą m.in. zmieniać przestrzeń (np. rewitalizować skwery), usprawniać komunikację pomiędzy mieszkańcami a lokalną władzą, organizować pikniki, obchody świąt, lokalne igrzyska sportowe. Zależnie od potrzeb lokalnej społeczności podejmą Inni pozmieniają godziny pracy biblioteki, menu w szkolnej stołówce lub lokalne regulaminy konsultacji społecznych – aby podnieść jakość życia mieszkańców. Za tymi wszystkimi działaniami stoi wiedza, którą jako organizatorzy akcji będziemy się dzielić ze wszystkimi uczestnikami i instrumenty prawne, takie jak np. fundusz sołecki czy inicjatywa lokalna, z których warto korzystać!

Jako tegoroczni partnerzy akcji, Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich szczególnie serdecznie zaprasza do realizacji zadania Fundusz Sołecki. Skupimy się na kwestiach prawa miejscowego, organizacji zebrań wiejskich, procedurze realizacji ustawy o funduszu sołeckim i sposobach społecznej kontroli jej realizacji.

Żeby wziąć udział w akcji, należy zarejestrować się na stronie: www.maszglos.pl i wybrać konkretne zadanie. Wszyscy uczestnicy akcji otrzymają wsparcie doświadczonego ekspertów (mailowe, telefoniczne bądź osobiste). Chętni, którzy do akcji zgłoszą się przed 28 kwietnia, będą mieli szanse uzyskać wsparcie rozszerzone – udział w finansowanych przez Fundację im. Stefana Batorego weekendowych szkoleniach oraz mikrogrant na pokrycie drobnych wydatków związanych z realizacją zadania.

Szczególnie serdecznie zapraszamy te grupy oraz organizacje, które nie mają wielkiego doświadczenia w działaniach w przestrzeni publicznej, z szerszymi kręgami mieszkańców lub we współpracy z lokalnymi władzami. Pomożemy – podkreśla Joanna Załuska.

Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich zaprasza na spotkania lokalne o funduszu sołeckim, organizowane w ramach akcji Masz Głos Masz Wybór.

Pierwsze spotkanie odbędzie już w tym tygodniu 14 czerwca 2012 o godzinie 14.00 w Ostrówku (woj. lubelskie). Kolejne spotkania organizowane w czerwcu 2012 r. mają miejsce: 18 czerwca w Chwaszczynie (woj. pomorskie), 19 czerwca w Lubiewie (woj. kujawsko-pomorskie) oraz 21 czerwca w Grzmiącej (woj.kujawsko-pomorskie).

W Ostrówku, gdzie kolejny rok w budżecie gminy wyorębniany jest fundusz sołecki, spotkanie odbędzie się w świetlicy Urzędu Gminy i dotyczyć będzie m.in. następujących tematów:

1. Kompetencje jednostek pomocniczych gminy;

2. Procedura funduszu sołeckiego – harmonogram, obowiązki rady gminy, wójta, sołtysa, mieszkańców;

3. Zebranie wiejskie a fundusz sołecki;

4. Na co można wydać pieniądze z funduszu sołeckiego;

5. Zalety funduszu sołeckiego dla władz i mieszkańców;

6. Udział funduszu sołeckiego w budżecie gminy;

7. Zwrot części wydatków z funduszu sołeckiego z budżetu państwa;

Zapraszamy sołtyski i sołtysów, członków i członkinie rad sołeckich oraz wszystkich mieszkańców.

Organizatorzy akcji Masz Głos Masz Wybór opracowali ulotkę zwięźle informującą o prawach mieszkańców.

Z ulotką można zapoznać się tutaj.

Dziękujemy wszystkim, którzy zapisali się do zadania o funduszu sołeckim w akcji Masz Głos Masz Wybór!

Między 11 a 13 maja 2012 r. odbyło się spotkanie stacjonarne uczestników i uczestniczek ackji. Materiały, jakimi posługiwaliśmy się na szkoleniu, dostępne są w wersji elektronicznej, jednak wiele wymaga szczegółowego omówienia. Informacje, jakie znajdują się niżej stanowią uzupełnienie naszych dyskusji, ćwiczeń, wykładów oraz programu znajdującego się na stronie Fundacji Batorego tutaj. Przede wszystkim dzieliliśmy się i nadal dzielimy się naszymi doświadczeniami!

Ramowy program spotkania 11-13 maja 2012 r. znajduje się tutaj.

Cykl zajęć w ramach spotkania można podsumować w czterech blokach tematycznych.

1.    Od konstytucji do statutu sołectwa

Omawianie kwestii ustrojowych, regulujących funkcjonowanie jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego , rozpoczęliśmy od rozmowy o zapisanej w konstytucji zasady pomocniczości, umacniającej uprawnienia obywateli i ich wspólnot. O ustrojowym umocowaniu sołectw rozmawialiśmy w oparciu o przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Przedstawialiśmy także zapisy statutów gmin oraz sołectw. Określiliśmy role: zebrania wiejskiego, rady sołeckiej, sołtysa. Zastanawialiśmy się, jak powinien być skonstruowany poprawny statut sołectwa – nie tylko w perspektywie funduszu sołeckiego ale również m.in. w sytuacji dysponowania majątkiem sołectwa.

Polecamy, aby każda osoba zainteresowana funkcjonowaniem swojego sołectwa zapoznała się ze statutem własnego sołectwa, gdzie określone są np. forma informowania o zebraniu wiejskim, prawa i obowiązki sołtysa. Warto zaznajomić się także z odpowiednimi zapisami statutu gminy. Dla osób zainteresowanych tematem jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego polecamy lekturę monografii Moniki Augustyniak Jednostki pomocnicze gminy, Wolters-Kluwer 2010.

Skupiając się na ustawie o funduszu sołeckim omówiliśmy procedurę wprowadzania funduszu sołeckiego: od uchwały rady gminy o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego, informację o wysokości środków z funduszu i decyzje mieszkańców na zebraniach wiejskich w pierwszym roku, przez wykonanie przedsięwzięć w drugim roku, po wniosek gminy do budżetu państwa o zwrot części wydatków poniesionych na przedsięwzięcia z funduszu sołeckiego w trzecim roku. Ustawa dokładnie opisuje role mieszkańców, organów gminy, sołtysa, radnych, wszystkich zaangażowanych w ten proces osób. Nasze dyskusje dotyczyły także tego – jak włączyć w proces funduszu sołeckiego jak najwięcej mieszkańców sołectw.

Ważnym elementem procesu wprowadzania funduszu sołeckiego może być organizowane jeszcze przez zebraniem wiejskim, nieformalne spotkanie mieszkańców na którym zbierane będą pierwsze propozycje do funduszu – tak aby można było przygotować wstępne kosztorysy, zastanowić się jeszcze nad celowością przedsięwzięć, podyskutować o dalszym rozwoju sołectwa.

2.    Od budżetu gminy do funduszu sołeckiego

Tematykę związaną z procedurą, wydatkowaniem i rozliczaniem funduszu sołeckiego rozpoczęliśmy od wykładu Dariusza Kraszewskiego o budżecie gminy. Fundusz sołecki jest częścią budżetu gminy i dobrze wiedzieć, co ów dokument – na pozór skomplikowany i niezrozumiały  – zawiera, jak go czytać i jakie informacje istotne są dla mieszkańców, członków rad sołeckich, sołtysów czy radnych. Np. gdzie w budżecie gminy znaleźć informacje o rezerwie ogólnej i w jakim trybie zwracać się o środki służące realizacji przedsięwzięć mieszkańców z inicjatywy lokalnej.

Publikacja Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich Budżet gminy bez tajemnic w wersji elektronicznej dostępna jest tutaj.

W części dotyczącej funduszu sołeckiego zastanawialiśmy się nad tym, jakie przedsięwzięcia mogą być finansowane z funduszu sołeckiego. Wybraliśmy 25 najtrudniejszych, naszym zdaniem, pytań z poradnictwa udzielanego na stronie funduszesoleckie.pl i omawialiśmy czy wybrane przedsięwzięcia mogą być finansowane z funduszu sołeckiego: na podstawie ustawy o funduszu sołeckim, ustawy o samorządzie gminnym (przede wszystkim w zakresie art. 6 i 7 dotyczą cych zadań własnych gminy) oraz innych ustaw. Nasza dyskusja dotyczyła niejednokrotnie bardzo szczegółowych przepisów prawnych, np. prawa budowlanego, do których odsyłają pytania o fundusz sołecki.

Szczególny nacisk położyliśmy na właściwe nazewnictwo przedsięwzięć z funduszu sołeckiego, na co zwracaliśmy uwagę m.in. tutaj oraz kontrole funduszu sołeckiego przez Regionalne Izby Obrachunkowe.

3.     Od funduszu sołeckiego do odnowy wsi

Fundusz sołecki może stanowić dla mieszkańców punkt wyjścia do podjęcia innych inicjatyw na rzecz sołectwa. Jednym z takich mechanizmów może być Odnowa Wsi. Na temat Odnowy Wsi u Załączyliśmy dwa artykuły Ryszarda Wilczyńskiego, wojewody opolskiego, od początku zaangażowanego we wprowadzanie tak funduszu sołeckiego jak i mechanizmu odnowy wsi. Więcej o Odnowie wsi można dowiedzieć się m.in. tutaj. O tym, że temat odnowy wsi w ostatnim czasie budzi ożywioną dyskusję można przeczytać w relacjach prasowych, np. tutaj.

Dużo miejsca poświęciliśmy inicjatywie lokalnej, która daje podstawy prawne do wykonania bezpośrednio przez mieszkańców przedsięwzięć na terenie swojego sołectwa. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.

4.    Od prawa do informacji do… tego co każdy chciałby wiedzieć o funkcjonowaniu władzy publicznej

Kwestie praw mieszkańców omawialiśmy na przykładzie materiałów Pozarządowego Centrum Dostępu do Informacji Publicznej i orzeczeń sądowych. Oprócz omawianych wcześniej aktów prawnych każdy z uczestników i uczestniczek naszych zajęć otrzymał również wyciąg z konstytucji zawierający art. 61 określający prawo do informacji oraz ustawę o informacji publicznej.

Rozmawialiśmy m.in. o tym, że każdy ma prawo do wstępu na sesję rady gminy, do udziału w komisjach rady i utrwalania w formie filmu i dźwięku ich obrad (na przykładzie dostępnego tutaj wyroku WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 89/08). Każdy ma  również prawo do zapoznania się w takiej formie w jakiej sobie życzy (np.: kopii ksero, wglądu do akt, bezpłatnych skanów dokumentów wysłanych na podany adres e-mailowy) z pełną dokumentacją dotyczącą funduszu sołeckiego. Chodzi tu np. o uchwały rady gminy, protokoły z sesji rady gminy, dokumenty potwierdzające wydatki z funduszu sołeckiego, wnioski o fundusz sołecki itd. (na przykładzie dostępnego tutaj wyroku WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 66/11).

Podczas naszego spotkania zrealizowaliśmy m.in. pełny program szkoleniowy znajdujący się w ofercie Regionalnych Izb Obrachunkowych. Inne przykładowe programy szkoleń dot. funduszu sołeckiego dostępne są dla RIO w Zielonej Górze tutaj  oraz dla Krajowego Stowarzyszenie Sołtysów (KSS) tutaj.

Zdjęcia z naszego majowego spotkania znajdują się niżej, a relację na stronie internetowej sołectwa Rębiszów umieścił uczestnik naszego spotkania pan Piotr Cybulski, sołtys Rębiszowa. Zapraszamy do odwiedzenia strony rebiszow.pl. Piotr  Cybulski wyczerpująco informuje mieszkańców o sprawach dotyczących życia społeczności Rębiszowa.

Dziękujemy wszystkim uczestniokom i uczestniczkom za udział i wspaniałe dyskusje!

Informacja na temat akcji Masz Głos Masz Wybór znajduje się w wydaniu Gazety Wyborczej z 19 marca 2012 r. tutaj.

Akcję organizują Fundacja im. Stefana Batorego i Stowarzyszenie Szkoła Liderów wraz z Pracownią Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, Pracownią Zrównoważonego Rozwoju i Stowarzyszeniem Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich (SLLGO).

SLLGO odpowiada za tematykę funduszu sołeckiego. Zapraszamy do nadsyłania zgłoszeń do udziału w akcji. Można to zrobić przez stronę Masz Głos Masz Wybór. Link znajduje się tutaj.

Rolą organizatorów jest wspieranie uczestników oraz promocja działań sprzyjających budowie skutecznej współpracy między mieszkańcami a władzami samorządowymi, włączaniu mieszkańców w sprawy gminy oraz poprawie przepływu informacji na poziomie lokalnym.