Odwołanie uchwały i pozaustawowy sposób realizacji funduszu sołeckiego?

W miesiącu czerwcu podjęta została uchwała o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego na rok 2010. W miesiącu sierpniu Pan Burmistrz spotkał się z sołtysami i zaproponował inne rozwiązanie, tj. działanie funduszu w naszej gminie na dotychczasowych zasadach wprowadzane zarządzeniem Burmistrza. Sołtysi, bojąc się, że nie poradzą sobie z nowymi procedurami wyrazili zgodę na takie rozwiązanie. 1 października Pan Burmistrz wprowadził do porządku obrad sesji RM projekt uchwały odwołującej uchwałę z czerwca o wyodrębnieniu funduszu. Proszę o odpowiedź – czy takie działanie jest możliwe i czy po wprowadzenie w życie ustawy o funduszu sołeckim można inaczej regulować w gminach funkcjonowanie funduszy sołeckich?

Podejmowanie uchwały „odwołującej” uchwałę w sprawie wyodrębnienia funduszu sołeckiego jest bezprzedmiotowe. Zwłaszcza w dniu 1 października, kiedy to upłynął już termin na składanie wniosków w trybie ustawy o funduszu sołeckim. Jeżeli bowiem do 30 września nie został złożony wniosek przez żadnego sołtysa, to jest to równoznaczne z tym, że żadne środki nie zostaną wydane w budżecie 2010 r. jako „wydatki w ramach funduszu sołeckiego”.

Kwestia stosowania „dotychczasowych zasad wprowadzonych zarządzeniem Burmistrza” w zakresie przyznania sołectwom środków do dyspozycji może mieć moim zdaniem charakter wyłącznie nieformalny. Wobec istnienia regulacji rangi ustawowej w odniesieniu do sołectw – ustawy o funduszu sołeckim, należy tę ustawę uznać za doprecyzowującą, dla pewnej grupy specyficznych jednostek, wybrane elementy będące też przedmiotem ustawy o samorządzie gminnym. Ustawa o samorządzie gminnym w zakresie zasad dysponowania środkami budżetowymi przez jednostki pomocnicze odsyła do regulacji zawartych w statucie gminy. Po wejściu w życie ustawy o funduszu sołeckim statuty te nie mogą wykazywać sprzeczności z aktem rangi ustawowej. Ustawa o funduszu sołeckim nie przewiduje dla rad gmin żadnej delegacji w kwestii uregulowania zasad i trybu przyznawania i wykorzystywania środków. Ma ona jednocześnie cechy ustawy o charakterze szczegółowym w stosunku do ustawy o samorządzie gminnym, a także jest ustawą późniejszą. Okoliczności te, według reguł wykładni, wyłączają zatem stosowanie ogólnych regulacji u.s.g. w stosunku do zagadnień stawiania środków do dyspozycji sołectw (por. R. Trykozko, Komentarz do ustawy o funduszu sołeckim, s. 13-14). W literaturze można jednak spotkać także przeciwne stanowisko – polegające na dopuszczaniu sytuacji równoległego, innego uregulowania zagadnień objętych ustawą w statucie gminy (zob. M. Paczocha, Fundusz sołecki, „Finanse Komunalne” 2009, nr 7-8).
Należy mieć na uwadze, że stosowanie „własnych” rozwiązań jest dla gminy niekorzystne, ponieważ pozbawia gminę możliwości zwrotu 10, 20 lub 30% zwrotu poniesionych wydatków „wykonanych w ramach funduszu” na podstawie art. 2 ustawy o funduszu sołeckim.

Mając na uwadze problemy interpretacyjne dotyczące ewentualnego innego sposobu wyposażania sołectw w środki finansowe, w sytuacji zaniechana stosowania przepisów ustawy o funduszu sołeckim, właściwe będzie przyjęcie rozwiązania neutralnego z punktu widzenia przepisów prawa, tj.:
– przyznanie sołectwom środków nieformalnie, tj. bez powoływania się na jakiekolwiek akty organów gminy i tworzenia innych dowodów stosowania własnych rozwiązań,
– uwzględnienie w budżecie wydatków na realizację zadań, których wykonania życzą sobie społeczności sołeckie (np. na podstawie nieformalnych informacji i wniosków przedstawianych przez sołtysów przed opracowaniem projektu budżetu),
– zaniechanie formalnego wyodrębniania w uchwale budżetowej zadań, które będą realizowane zgodnie z wolą sołectw. Brak takich postanowień nie ma bowiem wpływu na możliwość wykonania oczekiwanego zadania – każde zadanie ujęte w budżecie i tak musi być zgodne z prawem, a więc nie jest istotne, czy pokażemy w budżecie skąd pochodzi pomysł jego realizacji. Pozwoli to osiągnąć taki sam efekt, natomiast nie powoduje wątpliwości interpretacyjnych, czy zadania sołectw mogą być ujęte w uchwale budżetowej, skoro nie została podjęta uchwała w sprawie funduszu sołeckiego, lub nie wpłynęły żadne wnioski w trybie ustawy o funduszu sołeckim.

Rafał Trykozko, ekspert w zakresie finansów publicznych, autor Komentarza do ustawy o funduszu sołeckim (Taxpress, Warszawa, 2009)

Autor/ka: Rafał Trykozko

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *