Sołectwa i fundusz sołecki w gminach miejskich

W jakich polskich miastach mamy sołectwa? Ile ich jest? Czy korzystają z funduszu sołeckiego? Zapraszamy do lektury!

Sołectwa w miastach: teoria

Sołectwa, jako jednostki pomocnicze gminy występują najczęściej w gminach wiejskich (jest ich w Polsce 1571) bądź miejsko-wiejskich (jest ich 602). Sołectwo, jako jednostka pomocnicza samorządu terytorialnego, może być także ustanowione w gminach miejskich bądź nawet w miastach na prawach powiatu. Jak pisaliśmy w artykule Czy w mieście mogą być sołectwa (TUTAJ) gminy posiadają dużą swobodę w określeniu struktury jednostek pomocniczych na swoim obszarze. Art. 5 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym traktuje:

Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto.

Wśród 306 gmin miejskich nie ma jednolitego modelu tworzenia jednostek pomocniczych – w niektórych miastach opiera się on na podziale na dzielnice, w innych na osiedla, okręgi bądź inne jednostki pomocnicze; różny jest również zakres zadań przekazanych jednostkom pomocniczym do realizacji.

Sołectwa w miastach: praktyka

W 2013 roku w 11 gminach miejskich funkcjonowało 49 sołectw. Jednostki pomocnicze w postaci sołectw zostały wyodrębnione w następujących gminach miejskich: Miasteczko Śląskie, Jastrzębie-Zdrój, Zawiercie, Mikołów, Orzesze, Krasnystaw, Sejny, Suwałki, Kalisz, Świnoujście, Pieszyce, Władysławowo, Czarna Woda.

Sołectwa w miastach 2013 r.

W sześciu gminach miejskich w 2013 roku podjęta została uchwała o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego na 2014 r. Były to Miasteczko Śląskie, Orzesze, Jastrzębie-Zdrój (po raz pierwszy w 2013 r.), Krasnystaw, Czarna Woda a także Zawiercie (aktualizacja wg. danych RIO w Katowicach na 17 kwietnia 2013 r.)

Oprócz sołectw w wymienionych wyżej gminach miejskich funkcjonują także inne jednostki pomocnicze. Przykładowo zgodnie ze statutem miasta Władysławowa jednostkami pomocniczymi gminy miejskiej Władysławowo są sołectwa (Chłapowo, Tupadły, Ostrowo, Karwia), dzielnice (Szotland, Żwirowa, Cetniewo, Hallerowo, Śródmieście) i osiedla (Jastrzębia Góra, Chałupy, Rozewie). W Orzeszu funkcjonują dzielnice oraz sołectwa:

Orzesze - dzielnice i sołectwa

Pozostałe jednostki pomocnicze gmin miejskich, w których funkcjonują sołectwa posiadają niewielkie środki wyodrębniane na podstawie ustawy o samorządzie gminnym bądź nie posiadają żadnych przekazanych zadań i środków. W Miasteczku Śląskim radni zdecydowali o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego z myślą, aby środki ze zwrotu części wydatków z budżetu państwa zostały przekazane w przyszłości na rzecz pozostałych jednostek pomocniczych (informacje uzyskane podczas wywiadu).

Miasta publikują zróżnicowane informacje o funkcjonowaniu jednostek pomocniczych, kwestie funduszu sołeckiego w przypadku powyższych gmin nie znalazły jednak obszernego omówienia na stronach internetowych miast, w Biuletynach Informacji Publicznej. Urząd miasta Jastrzębie-Zdrój załącza oprócz podstawowych informacji o jednostce pomocniczej również mapę z zaznaczeniem jej obszaru, standardem jest podanie danych kontaktowych, w tym numeru telefonu, do osób pełniących funkcje sołtysa.

Informacje uzupełniające:

Fundusz sołecki funkcjonował również w Kaliszu – przedsięwzięcia realizowane były w 2011 r.

Warto zauważyć, że jakkolwiek w gminach miejskich Sejny i Suwałki wyodrębnione zostały pojedyncze sołectwa, gminy te otoczone są gminami wiejskimi o tych samych nazwach posiadającymi 48 sołectw (gmina Sejny) i 49 sołectw (gmina Suwałki). Duża liczba sołectw należy do specyfiki gmin położonych na obszarze województwa podlaskiego.

Jako ciekawostkę można podać fakt, że do 2010 roku w warszawskiej dzielnicy Białołęka funkcjonowały trzy sołectwa. W 2009 r. rada miasta Warszawy nie podjęła uchwały o funduszu sołeckim, zaś w 2010 r. zmieniony został statut dzielnicy Białołęka w zakresie dotyczącym jednostek pomocniczych i sołectwa zostały zniesione.

W gminach miejskich, podobnie jak w przypadku gmin wiejskich i gmin miejsko-wiejskich funkcję sołtysa obejmuje coraz więcej kobiet. Średnio w skali kraju liczba sołtysek w latach 2009-2011 wzrosła o 10%. Do lektury informacji na ten temat zapraszamy na funduszesoleckie.pl jeszcze w kwietniu 2013 r.

 

Sołtysi i sołtyski w miastach 2013 r.

Autor/ka: Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *