Dwa projekty nowelizacji ustawy o funduszu sołeckim

W lipcu oraz sierpniu 2013 r. przedstawione zostały projekty nowelizacji ustawy o funduszu sołeckim – poselski oraz rządowy.

Dwa projekty nowelizacji ustawy o funduszu sołeckim

30 lipca 2013 r. grupa posłów PiS wniosła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszu sołeckim. Projekt dostępny jest na stronie Sejmu tutaj.

29 sierpnia 2013 r. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji (MAiC) przedłożyło rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszu sołeckim. Projekt rządowy dostępny jest po kliknięci poniższego obrazka oraz na stronie Rządowego Centrum Legislacji tutaj.

Rządowy projekt nowelizacji ustawy o funduszu sołeckim 2013 r.

Losy projektów

27 sierpnia 2013 r. projekt poselski skierowany został do konsultacji oraz do zaopiniowania przez organizacje samorządowe. Dalsze losy projektu ustawy można śledzić na stronie Sejmu w rejestrze projektów ustaw bez nadanych numerów druków (według stanu na 2 września 2013 r.), pod pozycją nr. 22 tutaj.

30 sierpnia 2013 r. projekt rządowy skierowany został do konsultacji społecznych. Pismo w sprawie skierowania projektu ustawy do konsultacji znajduje się tutaj. Uwagi do projektu ustawy można kierować na adres MAiC: pawel.wiciak@mac.gov.pl.

Dalsze losy projektu ustawy (numer UD123 w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów) można śledzić po kliknięciu poniższego obrazka oraz na stronie Rządowego Centrum Legislacji tutaj.

Rządowy projekt nowelizacji ustawy o funduszu sołeckim_2013 r._RCL

Proponowana treść nowelizacji

Projekt rządowy w swoich założeniach zasadniczo nie różni się od projektu poselskiego, za wyjątkiem kwestii zwiększenia wysokości zwrotu z budżetu państwa. Projekt rządowy zawiera m.in. następujące propozycje:

1.   Uchwała rady wyrażająca zgodę na fundusz sołecki będzie obowiązywała do zmiany stanowiska rady.

2.  Uchwała rady o nie wyrażeniu zgodny na wyodrębnienie funduszu sołeckiego obowiązuje tylko w danym roku i w kolejnym rada będzie musiała się tym zajmować.

3.   Zwiększenie kwot zwrotu z budżetu państwa za wykonane przedsięwzięcia – 30%, 40% i 50% (aktualnie jest to 10%, 20% i 30%).

4.   Rada gminy będzie mogła zwiększyć pulę środków funduszu sołeckiego podejmując uchwałę o zwiększeniu do 31 lipca.

5.   Możliwość realizacji przedsięwzięć wspólnie przez sołectwa oraz na terenie innego sołectwa.

6.   Od momentu przyjęcia budżetu do 31 października sołectwa będą mogły zmieniać przedsięwzięcia.

Proponowane zmiany w zasadzie nie budzą naszego zdziwienie, ponieważ są bardzo podobne do tych, które Senat RP zgłosił w roku 2011 roku. Nasze zdziwienie budzi natomiast czas zgłoszenia projektu, szczególnie, iż przedstawiciele MAiC przedstawiając w 2012 r. informację rządu o kontroli realizacji ustawy o funduszu sołeckim zwracali uwagę, że nie widzą konieczności nowelizacji ustawy.

Poprzednia próba zmian ustawy z 2011 r. skończyła się niepowodzeniem, naszym zdaniem głównie z powodu złego przygotowania projektu przez wnioskodawców. Opinia Biura Analiz Sejmu o projekcie zmian z 2011 r. dostępna jest tutaj.

Podczas prezentowanych zmian w roku 2011 r. wielokrotnie wypowiadaliśmy się krytycznie tak o zapisach i uzasadnieniu ówczesnego projektu (zarzuty niekonstytucyjności formułowało m.in. Ministerstwo Finansów), jak i o sposobie procedowania nad nim w trakcie prac parlamentarnych (m.in. brak udostępnienia wszystkich opinii dotyczących projektu). Część z zastrzeżeń dotyczących zapisów ówczesnego projektu jest aktualna także wobec zapisów nowelizacji zgłoszonej obecnie przez MAiC. Opinie z 2011 r. dostępne są tutaj.

Nie przedstawiając całościowego stanowiska w sprawie projektu, warto już teraz zwrócić uwagę na niektóre rozwiązania.  Pomijając dyskusję nad celowością zmiany ustawy w obecnym momencie, proponowane w rządowym projekcie zapisy, m.in. dotyczące możliwości wprowadzania praktycznie dowolnych zmian do wniosków o fundusz sołecki (w trakcie roku budżetowego, jednakże nie wcześnie niż po uchwaleniu budżetu gminy na dany rok i nie później niż do 31 października danego roku budżetowego, sołectwo może złożyć do wójta wniosek o zmianę przedsięwzięć lub ich zakresu przewidzianych do realizacji w ramach funduszu), nie regulują w całości kwestii związanych z trybem i formą zmian przedsięwzięć. Odesłanie do procedury przyjmowania wniosku może spowodować zamieszanie, trudno bowiem na bazie proponowanych przepisów stwierdzić, jak powinna przebiegać zmiana np. jednego przedsięwzięcia we wniosku. Brak precyzji w takich kwestiach może odbić się negatywnie na samych mieszkańcach.

Dodatkowo ogólne zapisy nowelizacji przedłożonej w 2013 roku np. w zakresie łączenia przedsięwzięć przez sołectwa pozwalają przypuszczać, że część gmin (szczególnie otrzymujących 50% zwrotu poniesionych wydatków) może skorzystać z pokusy wspólnej dla wielu sołectw realizacji np. inwestycji drogowych, co w zasadzie przesądzi o końcu funduszu sołeckiego, jako formy wspierania aktywności mieszkańców.

Oczywiście decyzja w sprawie przedsięwzięć finansowanych z funduszu sołeckiego należy tylko i wyłącznie do mieszkańców. Należy przy tym zauważyć, że pozycja organów wykonawczych gmin jest tak silna (na co zwracają uwagę m.in. autorzy raportu Narastające dysfunkcje, zasadnicze dylematy, konieczne działania. Raport o stanie samorządności terytorialnej w Polsce), że przy założeniu możliwości praktycznie dowolnych zmian wniosku o fundusz sołecki uzależnionych od aprobaty wójta/burmistrza, proponowane zapisy mogą wypaczyć sens funkcjonowania ustawy.

Wypada mieć nadzieję, że propozycje rządowe zostaną uzasadnione w sposób bardziej szczegółowy niż ma to miejsce w momencie przedstawiania projektu nowelizacji oraz że Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji na etapie dalszych prac legislacyjnych uwzględni uwagi instytucji konsultujących projekt, takich jak m.in. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych.

Sieć Obywatelska – Watchdog Polska we wrześniu 2013 r. przedstawi swoje stanowisko w sprawie obu projektów nowelizacji.

 

 

 

Autor/ka: Szymon Osowski, Karol Mojkowski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *