Co z domami ludowymi?

Na terenie gminy Zduny istnieją tzw. domy ludowe, świetlice które służą mieszkańcom wsi (zajęcia sportowe, spotkania rodzinne, uroczystości wiejskie, imprezy kulturalne). Zostały zbudowane 35-40 lat temu przez mieszkańców wsi, ale stoją na gruncie, który formalnie jest jeszcze własnością prywatną lub ma nieuporządkowany stan prawny. Czy można ponosić wydatki na remont takiego domu z funduszu sołeckiego?
Wątpliwości wynikają stąd, że dom ludowy jest własnością wsi, ale formalnie ma nieuporządkowany stan prawny terenu na którym jest zbudowany.



    Ponoszenie z budżetu gminy wydatków na remonty czy modernizacje obiektów wskazanych w pytaniu nie ma uzasadnienia, nie stanowi bowiem zadania własnego gminy. Zgodnie z fundamentalną zasadą prawa cywilnego, własność budynku przysługuje właścicielowi gruntu, na którym budynek ten został posadowiony. A zatem, jeżeli „wieś” własnymi środkami wzniosła budynek na cudzym gruncie, to nie jest właścicielem budynku, a właścicielem nakładów poniesionych na czyjąś nieruchomość. Jeżeli zatem gmina poniosłaby nakłady na tego typu nieruchomość, to w istocie przy pomocy środków budżetowych dokonałaby przysporzenia majątkowego (w przypadku modernizacji) prywatnemu właścicielowi gruntu. Nic nie zmienia tu fakt, że budynek jest faktycznie wykorzystywany przez mieszkańców sołectwa, ponieważ odbywa się to – jak należy domniemywać – za wiedzą i zgodą właściciela.

    Dla stworzenia możliwości rozdysponowania funduszu sołeckiego na wydatki dotyczące nakładów na tego typu nieruchomości niezbędne jest uregulowanie ich stanu prawnego oraz nabycie przez gminę prawa do nieruchomości. Nie chodzi tu tylko o kwestię nabycia przez gminę własności. Budynek może być również przez gminę wynajęty lub wydzierżawiony, jeżeli może służyć wykonywaniu zadań publicznych (np. prowadzeniu świetlicy). Wówczas, z mocy art. 662 § 2 Kodeksu cywilnego, drobne naprawy połączone ze zwykłym używaniem rzeczy obciążają najemcę (gminę). W odniesieniu do „większych” robót, należy przywołać art. 676 k.c., według którego „jeżeli najemca ulepszył rzecz najętą, wynajmujący, w braku odmiennej umowy, może według swego wyboru albo zatrzymać ulepszenia za zapłatą sumy odpowiadającej ich wartości w chwili zwrotu, albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.” Z zacytowanego przepisu wynika zatem jasno, że kwestia ponoszenia przez gminę nakładów ulepszających wynajmowany budynek i ewentualnego ich późniejszego rozliczenia może być uregulowana w umowie najmu między stronami zgodnie z zasadą swobody umów. Istnienie takiej umowy upoważniałoby sołectwo do uchwalania nakładów na nieruchomość finansowanych z funduszu sołeckiego.

    Reasumując, we wskazanym w pytaniu stanie faktycznym (brak jakichkolwiek praw gminy do nieruchomości) nie można uznać, iż wydatki poniesione z budżetu na remont takich obiektów są wydatkami na realizację zadania własnego gminy, co wyłącza możliwość przeznaczenia funduszu sołeckiego.

Autor/ka: Rafał Trykozko

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *